به گزارش پایگاه خبری پیداگرنیوز،با همکاری بهزیستی و دانشگاه ‌آزاد اسلامی اصفهان؛ اولین سمپوزیوم پیشگیری از رفتارهای خودآسیب‌رسان برگزار شد.

اولین سمپوزیوم پیشگیری از رفتارهای خودآسیب‌رسان با تاکید ویژه بر رفتار خودکشی در دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان(واحد خوراسگان) با همکاری اداره کل بهزیستی استان اصفهان و با حضور دانشجویان روانشناسی و دستگاه‌های اجرایی مرتبط برگزار شد.

سیامک کورنگ بهشتی، مدیرکل دفتر توسعه خدمات سلامت علوم پزشکی در اولین سمپوزیوم پیشگیری از رفتارهای خودآسیب‌رسان بیان کرد:دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان قریب به ۳۲ هزار دانشجو در مقاطع مختلف تحصیلی دارد و عملاً یک شهر دانشگاهی محسوب می‌شود. دانشگاه آزاد اصفهان از نسل دانشگاه‌های کارآفرین است که علاوه بر تولید علم، تبدیل آن به ثروت را به‌خوبی عملیاتی کرده است. وجود بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان فعال در حوزه‌های مختلف از جمله کشاورزی، صنعت و خدمات، گواهی بر این ادعاست. برای نمونه، دستگاه کالاپردازی که در میدان آزادی اصفهان نصب شده و به فروش محصولات کشاورزی می‌پردازد، یکی از تولیدات این دانشگاه است.

مدیرکل دفتر توسعه خدمات سلامت علوم پزشکی با تأکید بر ضرورت گذار دانشگاه‌ها به نسل چهارم، یعنی دانشگاه‌های مسئولیت‌پذیر اجتماعی، ادامه داد: دانشگاه‌های نسل چهارم بر حل مسائل جامعه پیرامون خود تمرکز دارند و دانشگاه آزاد اصفهان نیز در این زمینه اقدامات موثری انجام داده است؛ ازجمله کلینیک روانشناسی که در اصفهان راه‌اندازی شده است، برگزاری همین سمپوزیوم نمونه‌ای از تلاش‌های این دانشگاه در زمینه مسئولیت اجتماعی است.

سیامک کورنگ بهشتی خاطرنشان کرد: هدف از این گردهمایی، تبادل اطلاعات و آموزش مهارت‌های لازم برای مواجهه با این پدیده پیچیده است و لازم به اشاره است که در این هماش نیز بیش از ۱۴۰۰ نفر متخصص ازجمله روانشناسان، مشاوران، روان‌پزشکان و روان‌پرستاران حضور دارند. نیمی از این افراد دانشجویان رشته‌های مرتبط و نیمی دیگر متخصصانی از نهادهایی مانند دادگستری، نیروی انتظامی، بهزیستی، سازمان امور زندان‌ها، اورژانس و آتش‌نشانی هستند.

کورنگ بهشتی با بیان اینکه  موضوع خودکشی اهمیت ویژه‌ای دارد، اعلام کرد: طبق آمارهای سال ۲۰۱۷، حدود ۷۹۴ هزار نفر در سراسر جهان بر اثر خودکشی جان خود را از دست دادند. این عدد در مقایسه با بیماری‌های قلبی یا سرطان شاید چشمگیر نباشد، اما خودکشی یک بحران انسانی است که یک مورد آن هم می‌تواند تبعات گسترده‌ای داشته باشد. خودکشی نه تنها فرد را از بین می‌برد، بلکه کیفیت زندگی خانواده و نزدیکان او را نیز به‌شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد.

مدیرکل دفتر توسعه خدمات سلامت علوم پزشکی با اشاره به عوامل مؤثر بر بروز خودکشی تصریح کرد: ریشه‌های این مسئله ممکن است در مشکلات اقتصادی، فرهنگی یا روانی باشد. برای پیشگیری از خودکشی باید این ریشه‌ها شناسایی و برطرف شوند. ما نیازمند اقداماتی اساسی و زیربنایی هستیم تا افراد به جای مواجهه با بحران، از ابتدا در مسیر سلامت روان قرار گیرند. در این زمینه، آموزش مهارت‌هایی همچون خودکنترلی و تاب‌آوری می‌تواند نقش مهمی داشته باشد.

کورنگ بهشتی بر اهمیت شناسایی علائم و نشانه‌های خودکشی تأکید کرد و اظهار داشت: یکی از اهداف برگزاری اولین سمپوزیوم پیشگیری از رفتارهای خودآسیب‌رسان، آموزش مهارت‌هایی است که به افراد کمک کند نشانه‌های افکار رفتارهای آسیب‌رسان را در دیگران شناسایی کنند و بتوانند مداخله‌ای به‌موقع داشته باشند، همچنین پس از شناسایی، نحوه کمک‌رسانی و خارج کردن فرد از بحران، محور دیگر آموزش‌ها خواهد بود.

کورنگ بهشتی با بیان اینکه:  امیدوارم با همت جمعی متخصصان، نهادهای اجرایی و دانشگاه‌ها، بتوان گام‌های مؤثری در کاهش آمار رفتارهای آسیب‌رسان و ارتقای سلامت روان جامعه برداشت، ابراز کرد: هدف ما رسیدن به روزی است که متخصصان حوزه روانشناسی و مشاوره، دیگر با مراجعان درگیر این بحران مواجه نشوند.

غلامرضا منشئی، دبیر علمی اولین سمپوزیوم پیشگیری از رفتارهای خودآسیب‌رسان نیز بیان کرد: سیاست‌های بهداشت روانی در کشورهای توسعه‌یافته مبتنی بر داده‌های علمی و پژوهش‌های دانشگاهی است، در حالی که در کشور ما این ارتباط ضعیف است.

منشئی ضمن اشاره به اهمیت توانمندسازی دست‌اندرکاران حوزه پیشگیری و مداخله در بحران رفتارهای آسیب‌رسان، اعلام کرد: پس از جلسات متعدد و رایزنی‌های گسترده، مقرر شد که تمامی نهادها و ارگان‌های مرتبط با این پدیده در سطح استان دعوت شوند. در جلسات فشرده‌ای که با حضور نمایندگان این نهادها برگزار شد، تمامی جنبه‌های مرتبط با خودکشی مورد بررسی و تبادل نظر قرار گرفت و چارچوب‌های اجرایی همایش تدوین شد.

غلامرضا منشئی با اشاره به اینکه: خودکشی یک پدیده چندبعدی است که نیازمند رویکردی جامع و چندوجهی برای پیشگیری و مداخله است، تصریح کرد: در روانشناسی، از مدلی به نام Biosociospiritual استفاده می‌کنیم که انسان را موجودی چندوجهی می‌داند؛ ابعاد زیستی، روانی، اجتماعی و معنوی همگی در شکل‌گیری رفتارهای به هنجار و نابهنجار نقش دارند. در این سمپوزیوم نیز تلاش شده است که تمام این ابعاد مورد توجه قرار گیرد.

منشئی به نقش عوامل زیستی همچون انتقال‌دهنده‌های عصبی نظیر سروتونین، عوامل روان‌شناختی نظیر اعتیاد، استرس‌های خانوادگی و تحصیلی، و عوامل اجتماعی و فرهنگی و بعد معنوی در تحلیل رفتارهای خودآسیب‌رسان، اشاره کرد و افزود: یکی از موضوعاتی که امروز در سخنرانی‌ها مطرح خواهد شد، بررسی نقش باورهای مذهبی در کاهش یا افزایش خطر خودکشی است.

رئیس کلینیک جامع روانشناسی دانشگاه آزاد خوراسگان با اعلام اینکه: یکی از دلایل اصلی رفتارهای آسیب‌رسان، نبود ارتباط مؤثر میان نهادهای بهداشت روان و دانشگاه‌ها است، مطرح کرد: سیاست‌های بهداشت روانی در کشورهای توسعه‌یافته مبتنی بر داده‌های علمی و پژوهش‌های دانشگاهی است، در حالی که در کشور ما این ارتباط ضعیف است. اگر بخواهیم آمار این نوع رفتارها را کاهش دهیم، باید این پیوند میان دانشگاه و نهادهای اجرایی تقویت شود.

غلامرضا منشئی به نمونه‌هایی از پروژه‌های موفق دانشگاهی اشاره کرد که به دلیل عدم همکاری نهادهای اجرایی به نتیجه نرسیده‌اند و افزود: دانشگاه‌های ما با بهره‌گیری از تیم‌های پژوهشی قوی، توانایی ارائه راهکارهای مؤثری برای کاهش آسیب‌های اجتماعی دارند، اما این ظرفیت‌ها اغلب مورد استفاده قرار نمی‌گیرد. برای مثال، چند سال پیش تیمی از دانشجویان ما بسته آموزشی جامعی برای کاهش پرخاشگری در زندان‌ها طراحی کردند، اما این طرح به دلیل نبود پذیرش از سوی ارگان‌های مرتبط بلااستفاده باقی ماند. منشئی در پایان سخنان خود پیشنهاد کرد که نهادهای اجرایی با مشارکت در جلسات دفاع پایان‌نامه‌ها و پروپوزال‌های دانشجویان تحصیلات تکمیلی، از تحقیقات دانشگاهی بهره‌برداری کنند.

غلامرضا منشئی رئیس کلینیک جامع روانشناسی دانشگاه آزاد خوراسگان تاکید کرد: اولین سمپوزیوم پیشگیری از رفتارهای خودآسیب‌رسان به همت دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان و با مشارکت نهادهای اجرایی و علمی استان برگزار شد.

غلامرضا منشئی اظهار داشت: دانشگاه‌ها در معرض یافته‌های نوین علمی هستند و می‌توانند با استفاده از سازه‌های جدید روانشناسی همچون انعطاف‌پذیری تنظیم هیجان و هوش فراهیجانی، راهکارهای مؤثری برای پیشگیری از خودکشی ارائه دهند. این سمپوزیوم فرصتی مناسب برای تقویت همکاری میان دانشگاه و نهادهای اجرایی است که باید از آن نهایت بهره را برد.

مدیرکل بهزیستی استان اصفهان در اولین سمپوزیوم پیشگیری از رفتارهای خودآسیب‌رسان گفت: واکنش افراد به موقعیت‌هایی که ارزش شخصی فرد در آنها تحت تاثیر قرار می‌گیرد؛ مانند فقدان فرد یا افراد مهم زندگی، تجارب آسیب‌زا، شکست در یک موقعیت یا مقطع مهم زندگی، طرد شدن از جانب افراد مهم زندگی و … متفاوت است.

ناصر چاووشی افزود: این گونه موقعیت‌ها و تجارب فشارزا، سازمان روانی فرد را تحت تاثیر قرار داده به گونه‌ای که منجربه ایجاد یک خودانگاره منفی در وی شده و در پی آن احساسات ناخوشایندی مانند غم، خشم، ناامیدی، گناه، ترس، شرم و نظیر این موارد را تجربه می‌کند.

وی ادامه داد: از آن جا که در این گونه شرایط فشارزا، هیجانات مذکور، معمولا دارای شدت قابل توجهی بوده و درد و رنج روانی قابل توجهی را در فرد ایجاد خواهد کرد، در صورتی که فرد مهارت لازم را در جهت برخورد با این گونه شرایط فشارزا نداشته باشد، می‌تواند منجر به رفتارهای خود آسیب‌رسان می‌شود.

مدیرکل بهزیستی استان اصفهان یادآور شد: در رفتارهای خودآسیب‌رسان فرد به خود آسیب جسمی یا روحی وارد می‌کند. در واقع رفتار خودآسیب‌رسان، به هر گونه رفتار آسیب‌زننده عمدی اطلاق می‌شود که اثری منفی بر روان و جسم داشته و فرد، از میزان آسیبی که رفتار خود تخریب‌گر، برای خود و دیگران به دنبال دارد، آگاه نیست.

چاووشی خاطرنشان کرد: این گونه رفتارها از آن جا که در کوتاه مدت منجر به فاصله گرفتن از شرایط دردآور ناشی از فشار روانی شده و آرامش موقتی را سبب می‌شود، در نگاه اول موثر به نظر می‌رسد اما در درازمدت، پیامدهای جبران‌ناپذیری مانند انواع اعتیادها، آسیب‌های جسمی و روانی جبران‌ناپذیر را در پی خواهد داشت.

وی رفتارهای پرخوری، سوءمصرف الکل، مواد و دارو، رفتارهای جنسی پرخطر و تکانشی رفتارهای اعتیادی مانند قماربازی، انواع بازی‌ها که به صورت اعتیادی می‌باشد را از رفتارهای آسیب‌رسان عنوان کرد.

مدیرکل بهزیستی استان اصفهان ادامه داد: در این میان یکی از رفتارهای خود آسیب‌رسان که مورد توجه خاص قرار گرفته است رفتارهای خود جرحی از جمله اقدام به خودزنی مانند بریدن، سوزاندن، سوراخ کردن بافت‌های بدن و از جمله خودکشی است.

چاووشی اظهار کرد: خودکشی (Suicide)، عملی عمدی است که باعث مرگ فرد می‌شود. خودکشی پدیده پیچیده‌ای است و می‌تواند علل گوناگون و پیچیده‌ای داشته باشد.

وی افزود: ناامیدی، اختلالات روانی (نظیر افسردگی، اختلال دوقطبی، اسکیزوفرنی، اختلال طیف اوتیسم)، اختلات فیزیکی (مانند سندرم خستگی مزمن)، شکست عشقی، اعتیاد به الکل، سوء مصرف مواد یا دارو، می‌توانند به خودکشی ربط داشته باشد و ثابت شده که این عوامل فرد را بیشتر در معرض خودکشی قرار می‌دهد.

مدیر کل بهزیستی استان اصفهان خاطرنشان کرد: اغلب، عوامل استرس‌زا مانند مشکلات مالی، مشکلات شغلی، مشکلات تحصیلی یا مشکلات ارتباط بین فردی (مانند طلاق یا قطع رابطه)، نیز ممکن است در این میان نقش داشته باشند.

اولین سمپوزیوم پیشگیری از رفتارهای خودآسیب‌رسان یکی از این اقدامات پیشگیرانه، آگاه‌سازی جامعه نسبت به علل و شیوه‌های مقابله با این پدیده است که با همکاری دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان برگزار شد.