به گزارش پایگاه خبری پیداگرنیوز،مدیرعامل سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان به همراه کارشناسان مرمت و معماری از روند مرمت موزه هنرهای معاصر اصفهان بازدید کردند. در این بازدید، درخصوص بررسی مرمت یکی از مهمترین بناهای فرهنگی شهر برگزار شد با تشریح روند مرمت این بنای تاریخی،صاحب‌نظران حوزه معماری و مرمت به چالش‌های پیچیده و دستاوردهای اصولی مرمت این بنا پرداختند.
مرمت غیراصولی بنای موزه در دهه هفتاد
محمدعلی ایزدخواستی، مدیرعامل سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان، به مشکلات ناشی از مرمت‌های دهه هفتاد بنای موزه هنر معاصر اصفهان پرداخت و تأکید کرد:آسیب‌های موریانه‌زدگی و فرسودگی مصالح اصلی سقف و دیوارهای موزه، پنهان بوده و شناسایی آنها مستلزم بررسی‌های دقیق‌تری بوده است.
به‌گفته مدیرعامل سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان ، این عمارت چندین مرحله مورد مرمت قرار گرفته که از نقاشی دیوارها و گچ‌بری‌های تا اصلاح در و پنجره را شامل شده ولی کامل‌ترین مرمت در دو سال گذشته انجام شده که با مشکلات عمیق ساختاری هم همراه بوده است. به‌عنوان مثال، شکستگی شاه‌تیرهای اصلی ایوان غربی که به ستون‌های کناری متکی بود، خطر سقوط سقف را به همراه داشت که با بارندگی ممتد سال ۱۴۰۱، این خطر دوچندان شد.
وی اشاره کرد که در مرمت موزه هنرهای معاصر اصفهان تمامی سقف‌ها بازبینی و تیرها جایگزین شدند ضمن اینکه علاوه بر تعویض مصالح آسیب‌دیده، تمامی کارها با مصالح سنتی و در راستای حفظ اصالت بنا انجام شد. در بخش کلاه‌فرهنگی موزه، خرپای چوبی با خرپاهای محافظت‌شده تقویت شد و ترک‌های دیوار غربی که ناشی از نشست زمین بود، اصلاح و پی‌های آن تقویت شد. یکی از عوامل مهم نشست‌های گسترده در این عمارت، اجرای نادرست ناکش‌ها بوده که عمق آنها کمتر از عمق ساختمان بوده و عموما رطوبت را به جداره و پی زیرزمین‌ها منتقل می‌کردند که در این دوره اصلاح شد.
رعایت اصول روایت تاریخی در بازسازی
ایزدخواستی تصریح کرد که برای بازگرداندن اصالت بنای موزه به دوره‌های تاریخی، تصاویر قدیمی بنا از دوره قاجار به‌عنوان مرجع بازسازی استفاده شد و از تغییراتی مانند جایگزینی سنگفرش حیاط با آجرفرش مطابق با تصاویر تاریخی و همچنین تعویض چراغ‌های پارکی حیاط با نمونه‌های قاجاری به‌عنوان تلاش‌هایی برای حفظ هویت تاریخی بنا استفاده شد این تغییرات ظاهراً جزئی، تأثیر قابل توجهی در بازگرداندن فضای اصیل بنا به‌جا گذاشت. همچنین رنگ روی گچبری ها زدوه شد و به شکل تاریخی آن بازگشت.
چالش‌های ناپیدای مرمت
در ادامه، وی به پیچیدگی‌های پیش‌بینی‌نشده در روند مرمت موزه هنرهای معاصر اصفهان اشاره کرد و گفت: که در حین عملیات، مشکلاتی همچون ناپایداری گچ‌های قدیمی موجب شد که برآورد اولیه پروژه با واقعیت تطابق نداشته باشد. برای مثال، در ایوان غربی، ناپایداری گچ‌های دیوار و سقف به‌حدی بود که بازسازی آن نزدیک به دو ماه به طول انجامید.
تأسیس واحد نگهداری و تعمیرات دوره‌ای برای حفاظت از بناهای تاریخی
وی با اشاره به چالش‌های سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان در جریان مرمت موزه گفت: مرمت اصولی با هزینه‌های بالا و مشکلات تأمین مصالح مناسب مواجه بود. مصالحی همچون آجرهای آجر فرش موزه از شهرهای دیگر تأمین شد تا با معماری اصیل سازگار باشد. همچنین گچ‌بری‌ها با دقت بسیار و بدون تغییر اساسی بازسازی شد و این اقدامات زمان مرمت را به تعویق انداخت. با این حال، سازمان نوسازی و بهسازی توانست با رعایت استانداردهای علمی مرمت، در بازسازی این بنای ارزشمند موفق عمل کند.
ایزدخواتسی از تأسیس واحدی در سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان برای نگهداری و تعمیرات دوره‌ای بناهایی که توسط این سازمان مرمت می شوند خبر داد و افزود: این واحد وظیفه دارد که بناهای مرمت‌شده را به صورت مستمر بازبینی و در صورت بروز مشکل آن را به‌سرعت رفع کند. این اقدام برای موزه هنرهای معاصر نیز انجام خواهد شد تا این بنای ارزشمند همچنان در وضعیت کنونی خود حفظ شود. وی اشاره کرد که امر مرمت پایانی ندارد و همواره با بهره برداری از بنا باید وجود داشته باشد هرچند خرد و اندک باشد.
مرمت موزه هنرهای معاصر اصفهان؛ از تجارب دهه هفتاد تا رویکردهای اصولی جدید
مرتضی بخردی، معمار داخلی با اشاره به مرمت‌های اولیه موزه در سال ۱۳۷۱، آن‌ها را غیراصولی و غیرتخصصی دانست و گفت: شهرداری اصفهان در ابتدا این بنا را به یکی از معماران سنتی سپرد، اما دیدگاه او نسبت به فضای موزه محدود و غیرحرفه‌ای بود. او با نگاهی به‌سبک دکوراسیون تجاری، با نصب گونی روی دیوارها و نورپردازی‌های نامناسب، فضای موزه را از فرم فرهنگی خارج کرد.