بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، هدف‌گذاری شده که تا سال 2025، شاهد کاهش 25 درصدی مرگ و میر زودرس ناشی از بیماری‌های قلبی باشیم. اما آمارهای موجود نشان می‌دهد که فشار خون بالا، به عنوان عامل اصلی 45 درصد از مرگ و میرهای قلبی عروقی، سالانه جان حدود 1.7 میلیون نفر را می‌گیرد. این در حالی است که شیوع فشار خون بالا در جمعیت بزرگسال جهان از 26.4 درصد در سال 2000 به 29.2 درصد در سال 2025 افزایش خواهد یافت.

به گزارش پایگاه خبری پیداگرنیوز،در ایران نیز، طبق آمار رئیس گروه بیماری‌های غیرواگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی کاشان، در سال ۱۴۰۳، نرخ شیوع فشار خون بالا در شهرستان‌های کاشان و آران و بیدگل به ۳۲ درصد در جمعیت بالای ۱۸ سال رسیده است.

با وجود اهمیت درمان‌های دارویی و تغییر سبک زندگی در کنترل این بیماری‌ها، پدیده‌ی خوددرمانی به یک چالش جدی در این زمینه تبدیل شده است. بیماران مزمن، در انتظار بهبود سریع و نتایج شگفت‌انگیز، گاهی از درمان‌های رسمی ناامید شده و به سمت درمان‌های مکمل یا خوددرمانی روی می‌آورند.

این پدیده، که در آن فرد بدون مشورت با متخصصین، اقدام به درمان بیماری خود می‌کند، می‌تواند عواقب خطرناکی از جمله تداخلات دارویی، عوارض جانبی داروهای بدون نسخه، تشخیص نادرست بیماری، دوز ناکافی دارو و طولانی شدن روند درمان را در پی داشته باشد.

در همین راستا،علی فخری نوش‌آبادی و همکارانشان در مطالعه‌ای با شماره طرح ۹۷۲۱۲ به بررسی فراوانی و نحوه خوددرمانی و همچنین علل این رفتار در بیماران مبتلا به فشار خون بالا، چربی خون بالا و دیابت در شهر کاشان پرداختند. نتایج این پژوهش نشان داد که شیوع خوددرمانی (با احتساب حداقل یک بار خوددرمانی طی سه ماه) در بیماران فشار خونی ۶۲.۷۴ درصد، در بیماران دیابتی ۶۲.۵ درصد و در بیماران با چربی خون بالا ۶۵.۴۵ درصد بوده است.

یافته‌های این مطالعه حاکی از آن است که بالاترین فراوانی خوددرمانی در هر سه بیماری، مربوط به مصرف مجدد داروهای تجویزی قبلی بدون مراجعه به پزشک بوده است. این آمار در بیماران فشار خونی ۶۵.۱۳ درصد، در بیماران دیابتی ۴۸.۸۸ درصد و در بیماران با چربی خون بالا ۶۲.۰۳ درصد گزارش شده است.

نکته قابل توجه دیگر، فراوانی بالای خوددرمانی با گیاهان دارویی (شامل گیاهان دارویی، جوشانده یا مصرف برگ، میوه و ریشه) بوده که در بیماران فشار خونی بالای ۲۰ درصد، در بیماران دیابتی ۲۶ درصد و در بیماران با چربی خون بالا ۲۳ درصد مشاهده شده و اغلب نیز با توصیه دیگران صورت گرفته است.

این نتایج، لزوم آموزش‌های گسترده و جامع به بیماران و خانواده‌های آنها را در خصوص خطرات خوددرمانی و عوارض ناشی از مصرف نادرست داروها و مواد دیگر، بیش از پیش آشکار می‌سازد. افزایش آگاهی عمومی در این زمینه، می‌تواند گامی موثر در جهت حفظ سلامت جامعه و کاهش بار بیماری‌های مزمن باشد.